کانون هم اندیشی سرطانکولورکتال

مجتمع بیمارستانی امامخمینی

مانومتری آنورکتال چیست؟

تست مانومتری آنورکتال ( مقعدی) برای ارزیابی بیماران مبتلا به یبوست و یا بی اختیاری مدفوع میباشد .در اینکار فشار اسفنگتر مقعد،حس های مقعد و رفلکس عصبی که برای اجابت مزاج طبیعی مورد نیاز است، بررسی میگردد .

آمادگیهای لازم :

  • گاهاَ 2 ساعت قبل از کار برای بیمار آمادگی مختصرراست روده انجام میشود ( براساس شرایط بیمار )
  • از 2 ساعت قبل نباید چیزی خورده شود .

روش انجام کار :

این تست حدود نیم ساعت طول میکشد .ممکن است لازم باشد لباس بیمار تعویض شود .کارشناس مسئول ویا پرستار روش کار را توضیح میدهد . سابقه مختصر پزشکی از بیمار گرفته میشود وضمناَ به سووالات بیمار پاسخ داده میشود .

بیمار بایستی به پهلوی چپ بخوابد ، یک لوله باریک قابل انعطافی که  به اندازه دماسنج است و بالنی در انتهای آن قرار دارد ، وارد مقعد میشود .این لوله به دستگاهی متصل است که فشارهای لازم را اندازه گیری می کند. در حین انجام کار بالن متصل به لوله باد شده و متورم میگردد . پرستار ممکن است در مورد زور زدن و یا استراحت سوالاتی نماید . فشارهای عضلات اسفنگتر مقعد در هر مانور اندازه گیری میشود .

برای جمع کردن ، عضلات اسفنگتر همانند حالتی که برای جلوگیری از خروج مدفوع یا گاز انجام میشود ، جمع میگردد .

زور زدن نیز حالتی است که بیمار به پایین فشار می آورد مانند تلاش فرد برای عمل دفع !

ممکن است همراه با مانومتری و یا به تنهایی یکی از تستهای زیر نیز انجام شود :

  1. الکترومیوگرافی یا EMGاسفنگتر مقعد ( برای ارزیابی انتقال عصبی به عضله مقعد )
  2. اندازه گیری زمان لازم برای خروج بالن از مقعد

EMGبا قرار دادن الکترود کوچکی در مقعد انجام میشود .فعالیت الکتریکی عضلات اسفنگتر مقعد ثبت شده ودر کامپیوتر نشان داده میشود .

تست خروج بالن از مقعددر اینکار بالن کوچکی در مقعد قرار دااده میشود و با آب پر میگردد .بیمار به حمام میرود و سعی در دفع بالن میکند. زمان لازم برای خروج بالن ثبت میگردد. طولانی شدن زمان نشانه ای از اختلال عملکرد در منطقه آنورکتال میباشد .

از مانومتری آنورکتال چه چیزی یاد میگیریم؟

ناحیه مقعد و راست روده (رکتوم) شامل عضلات خاصی است که کمک به تنظیم عمل دفع میکند .معمولاً زمانیکه مدفوع وارد راست روده میشود عضلات اسفنگتر مقعد سفت میشوند تا از خروج مدفوع در زمان نادرست جلوگیری گردد . اگر این عضلات ضعیف شوند ویا نتوانند در زمان درست جمع شوند، ممکن است بی اختیاری اتفاق بیفتد . بطور معمول وقتی فرد به پایین فشار می آورد عضلات اسفنگتر مقعد شل شده که باعث کاهش فشار برای خروج مدفوع میشود .اگر عضلات در زمان زور زدن منقبض وسفت باشند باعث یبوست میگردد .

با انجام مانومتری متوجه میشویم که چقدر عضلات اسفنگتر قوی هستند و آیا در زمان دفع براحتی شل میشوند یا نه؟ اینکار اطلاعات مفیدی برای درمان مبتلایان بی اختیاری  و یا یبوست شدید دراختیار پزشک قرار میدهد .

عوامل متعددی برای بی اختیاری وجود دارد :ضعف عضلات اسفنگتر مقعد و یا حس ضعیف در رکتوم میتواند باعث بی اختیاری و تشدید آن گردد .این اختلالات را میتوان درمان کرد . تکنیکهای بیوفیدبک و تمرینات کف لگن کمک به تقویت عضلات و بهبود حس ها میکند که اینکار بی اختیاری را کنترل میکند

عوامل متعددی نیز برای یبوست وجود دارد .برخی شامل حرکات کند تمام روده است در حالیکه بعضی دیگر شامل عضلات اسفنگتر مقعد میباشد .در بعضی مبتلایان عضلات اسفنگتر مقعد موقع دفع و یا زور زدن بطور مناسب شل نمیشوند . این عملکرد ممکن است نوعی ازانسداد عملکردی باشد .این عضلات را با تکنیکهای بیو فیدبک میتوان آموزش داد .

خطرات مانومتری :

مانومتری آنورکتال روشی مطمئن و کم خطر است و بعید است باعث درد شود . از عوارض بسیار نادر پارگی رکتوم و یا خونریزی را میشود نام برد .


 منبع :  http://www.hopkinsmedicine.org/gastroenterology_hepatology/_forms/patient_info/Anorectal_Manometry.pdf

ترجمه و گردآوری : نسرین معبود