راهنمای مراقبت از استومی (ایلئوستومی و کلستومی )

۱۳۹۲ بيست و دوم ارديبهشت




استوما چیست؟

سوراخی است در جدار شکم که از طریق آن روده کوچک و یا روده بزرگ به خارج از شکم راه می یابند

و مواد دفعی از طریق آن دفع می شوند.چون این راه خروجی فاقد عضلات اسفنکتری برای کنترل خروج مواد

دفعی می باشد بنابرین فرد کنترل ارادی روی دفع روده ای ندارد و لازم است از کیسه مخصوص جهت

جمع آوری مدفوع استفاده کند.

 محل و اندازه ی استوما به نوع بیماری و نوع عمل جراحی ویا شرایط فیزیکی (شکم بیمار) بستگی دارد.

استوما ممکن است دائم یا موقت باشد.

ایلئوستومی چیست؟ بیرون گذاشتن روده باریک از جدار شکم برای خروج مواد دفعی .

کلستومی چیست ؟ بیرون گذاشتن روده بزرگ (کولون) از جدار شکم برای خروج مواد دفعی .

 

 

انواع کیسه های استومی

 

 

ا


انواع کيسه های استومی کيسه ی قابل تخليه :انتهای کيسه جهت تخليه باز می باشد وهر کيسه می تواند برای چندین روز مورد استفاده قرار گيرد. 

کيسه ی غير قابل تخليه : انتهای کيسه بسته و غير قابل تخليه می باشد وفقط یکبار استفاده می شود.


کيسه یک تکه : کيسه و محافظ پوستی به همدیگر متصل هستند.

کيسه دو تکه : کيسه و محافظ پوستی ( چسب پایه ) از همدیگر جدا هستند.

مدت استفاده کيسه: ۵ روز - معمولا کيسه های قابل تخليه برای مدت ٧ روز قابل استفاده هستند و مجدداً باید تعویض شوند.

زمان مناسب تعویض کيسه: برای بيشتر افراد در ساعات اوليه صبح قبل ازخوردن صبحانه که استوما فعاليت کمتری دارد مناسب است .

انتخاب کيسه مناسب نقش مهمی در پيشگيری از عوارض استومی دارد

رژیم غذایی

پس از سپری شدن دوران نقاهت می توانيد  به رژیم غذایی خود باز گردید.
غذای خود را آهسته و با دهان بسته بخوبی بجوید.
در طول روز به طور منظم مایعات مصرفشود (معادل ٨  – ١٠ ليوان). 
در روزهای گرم مصرف مایعات را افزایش دهيد. 
خوردن غذای کم در ( ۴ ۵ وعده )در روز 
بعضی از غذاها می توانند سبب توليد بو و  یا گاز در سيستم گوارش شوند بهتر است این غذاها را به اعتدال مصرف کنيد

غذاهایی که باعث نفخ می شوند

نوشیدنی های گازدار- آب جو-کلم- ترب- تربچه- شلغم- لبو- خیار- پیاز- حبوبات

غذاهایی که بوی نامطبوع تولید می کنند

ماهی-تخم مرغ-سير-لوبيا-حبوبات-شلغم—پنير-کلم

غذاهایی که مدفوع را سفت می کنند:

کمپوت سیب-گوشت-برنج-پنیر-نان-سیب زمینی

 

غذاهایی که اگر خوب جویده نشوند باعث انسداد

می شوند:

آجیل ها-کرفس-نارگیل-قارچ-سبزیجات خام-

میوه های خشک-پاپ کورن (ذرت )

 

زندگی با استومی

 

لباس پوشیدن:

از پوشیدن کمر بندهای بسیار سفت یا نوارهای کمری  محکم خودداری کنید.

 

حمام:.

شما مي توانيد با كيسه و يا بدون كيسه استحمام كنيد.

 

کار:

هنگام خروج از منزل و مراجعه به محل کار حتما کیسه و وسایل اضافی با  خود به همراه داشته  باشید.

 

مسافرت:

به اندازه مورد نياز كيسه و کلیه وسایل استومی راهمراه خود داشته باشيد.

 

ورزش:

از ورزشهاي سنگين و وزنه برداري اجتناب كنيد.

 

حاملگی:

با  وجود عمل استومی منعی برای حاملگی وجود ندارد .

 

نکات مهم مراقبت از استومی

 

 

  •  بافت استوما مانند داخل دهان قرمز و مرطوب می باشد.

 

  •  استوما حس ندارد؛ بنابراین از فشار ،ضربه

     و صدمه به آن خودداری شود.

 

  •  در اثر ضربه به راحتی خونریزی میکند.

 

  •  سایز استومی ممکن است در هفته های اول بعد از جراحی تغییر کند.

 

  •  به طور مرتب سایز استومی خود را اندازه گیری کنید.

 

  •  موهای اطراف استوما کوتاه شود.

 

  •  جهت پاک کردن پوست از آب نیم گرم استفاده نمایید.

 

  •  پوست را با استفاده از پارچه نرم وخشک تمیز نمایید .

 

  •  زمانی که 1/3 حجم کیسه استومی پر شد آنرا تخلیه نمایید.

 

 

  •  به فاصله کوتاهی بعد از  ایجاد  استومی  ترشحات خروجی به شکل  مایع  جریان می یابد پس از مدتي مدفوع خميري شكل خواهد شد .

 

 

در صورت مشاهده هر یک ازعلایم زیر با جراح یا پرستار مراقب استوما تماس بگیرید :

 

  •  تغییر رنگ شدید در استوما از قرمز روشن تا بنفش تیره

 

  •  خونریزی مداوم یابه مقدار زیاد داخل کیسه

 

  •  خونریزی اطراف استوما

 

  •  درد شکم با گرفتگی عضلات شکم همراه با عدم خروج مواد از استوما و تهوع  و استفراغ مداوم

 

  •  تغییر  غیر طبیعی در شکل و اندازه استوما ( بیرون زدگی یا تو رفتگی )

 

  •  اسهال های مداوم همراه با کاهش حجم آب بدن

 

 

تهیه و تنظیم :  فاطمه یوسفی

 

پرستار  زخم  ، استوما و بی اختیاری

 

بخش جراحی 3 (بخش جراحی کولورکتال )    

بیمارستان امام خمینی تهران

دانشگاه علوم پزشکی تهران

                                            

 

 

 

دسته : آموزش
تعداد بازدید : 16743

دیدگاه خود را بنویسید

: (الزامی)
: (الزامی)
:
ارسال